Η λόγια φράση «γῆ και ὕδωρ», σύμφωνα με πιστή απόδοση στα νέα ελληνικά σημαίνει «γη και νερό».

γῆ και ὕδωρ

Γιατί, λοιπόν, σε αυτή τη φράση, στερεοποιήθηκε το νόημα της υποταγής; Η απάντηση βρίσκεται στο έργο του Ηροδότου, στο οποίο εξιστορούνται οι μάχες των Περσών κατά των ελληνικών πόλεων. Σύμφωνα λοιπόν με τον Ηρόδοτο, ο Δαρείος, ο βασιλιάς των Περσών, έστειλε αγγελιαφόρο ζητώντας από τον βασιλιά των Σκυθών, Ιδανθύρσο, να δώσει είτε μάχη είτε «γῆ και ὕδωρ». Ο Ιδανθύρσος, με ένα πονηρό σχέδιο, δεν έδωσε τίποτα από τα δύο (Δ’ βιβλίο: Μελπομένη). Στη συνέχεια, Πέρσες απεσταλμένοι, ζήτησαν από τον Αμύντα, βασιλιά των Μακεδόνων, να δώσει «γῆ και ὕδωρ». Ο Αμύντας, υποτάχθηκε χωρίς μάχη και δέχτηκε να δώσει στους Πέρσες ακόμα και γυναίκες, ανάμεσα στις οποίες και την δική του (Ε΄ βιβλίο: Τερψιχόρη). Μετά από αυτά, ο Δαρείος έστειλε κήρυκες σε όλες τις ελληνικές πόλεις για να ζητήσουν «γῆ και ὕδωρ», επειδή ανέμενε ότι από φόβο, θα παραδοθούν χωρίς μάχη (Ζ΄ βιβλίο: Ερατώ).

Αργότερα, ο Ξέρξης, ο νέος βασιλιάς των Περσών, έστειλε κήρυκες στις ελληνικές πόλεις που δεν είχαν υποταχθεί, έως τότε, ζητώντας «γῆ και ὕδωρ». Εξαίρεσε, την Αθήνα και την Σπάρτη γιατί, παλαιότερα, οι Αθηναίοι έριξαν τους κήρυκες του Δαρείου σε βάραθρο και οι Σπαρτιάτες σε πηγάδι, λέγοντάς τους να πάρουν από εκεί «γῆ και ὕδωρ».  Αρκετές πόλεις, υποτάσσονταν στον Ξέρξη χωρίς μάχη για να αποφύγουν τις ολέθριες συνέπειες. Καθώς γινόταν, όμως, αυτό, οι πόλεις που σήκωσαν το βάρος του πολέμου, ορκίστηκαν ότι, μετά την αποκατάσταση των πραγμάτων, όσοι παραδόθηκαν χωρίς μάχη, θα υποχρεωθούν να πληρώσουν στο Δελφικό θεό το ένα δέκατο από όλα όσα θα έχουν (Η΄ βιβλίο: Πολύμνια).

γῆ και ὕδωρ

Οι Πέρσες, χρησιμοποιούσαν τη φράση «γῆ και ὕδωρ» για να ζητήσουν, από τις ελληνικές πόλεις, υποταγή. Ζητούσαν, την εξουσία στη «γῆ» – στη στεριά – και στο «ὕδωρ» – στη θάλασσα, τους ποταμούς και τις λίμνες. Η σημασία της φράσης επεκτείνεται πέρα από την κατάκτηση της γης και των υδάτων, στην απόλυτη εξουσία σε όλα, ακόμα και στις ίδιες τις ζωές των ανθρώπων. Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτά τα γεγονότα, το νόημα της απόλυτης υποταγής παγιώθηκε στη λόγια φράση «γῆ και ὕδωρ» και παραδόθηκε, μέχρι τις μέρες μας, με αυτή τη σημασία.

Στέλλα Μιλτιάδου

(Φιλόλογος)

Αν σου άρεσε, μοιράσου το με τους φίλους σου