Τα σωματικά συμπτώματα συνήθως είναι ο κύριος λόγος που ένα άτομο θα πάει στον γιατρό. Μέσα στην εβδομάδα, οι περισσότεροι από εμάς θα έχουν ένα σωματικό σύμπτωμα όπως πονοκέφαλο, πόνο στην πλάτη, κούραση, και πολλοί θα πάνε στον γιατρό. Το 50% των ατόμων που επισκέπτονται το γιατρό παρουσιάζουν σωματικά συμπτώματα που δεν μπορούν να ερμηνευτούν από μια κλασικά προσδιορισμένη ασθένεια. Ενώ για κάποιους αυτά στα σωματικά συμπτώματα θα περάσουν,  χωρίς να επηρεάσουν την συνολική λειτουργικότητα του ατόμου, για κάποιους άλλους θα επιμείνουν.

Τι είναι όμως οι Διαταραχές Σωματικών Συμπτωμάτων (ΔΣΣ);

Οι «σωματόμορφες διαταραχές» αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία ψυχικών διαταραχών, με κοινό χαρακτηριστικό την σωματική εκδήλωση. Ο όρος «σωματόμορφες διαταραχές» έχει αντικατασταθεί με τον όρο «Διαταραχές Σωματικών Συμπτωμάτων και Συνδεόμενες Διαταραχές» (Somatic Symptom and Related Disorders) στην καινούργια έκδοση (5η έκδοση) του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου των Ψυχικών Διαταραχών (DSM-V, 2013). Μια από τις κύριες αλλαγές που έχει εισαχθεί από το νέο ορισμό είναι ότι, για να διαγνωστεί ένα άτομο με μια από τις «Διαταραχές Σωματικών Συμπτωμάτων» (ΔΣΣ) δεν είναι απαραίτητο τα σωματικά συμπτώματα να είναι ιατρικώς ανεξήγητα, δηλαδή τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται ή να μην σχετίζονται με μια άλλη ιατρική κατάσταση. Το τι διακρίνει τις Διαταραχές Σωματικών Συμπτωμάτων είναι οι υπερβολικές και δυσανάλογες σκέψεις, συναισθήματα και συμπεριφορές που σχετίζονται με σωματικά συμπτώματα ή ανησυχίες για την υγεία του ατόμου.

Η συχνότητα της διαταραχής στον γενικό πληθυσμό κυμαίνεται περίπου ανάμεσα σε 5% – 7% (DSM-V, 2013). Η διαταραχή συνήθως αρχίζει πριν από την ηλικία των 30 ετών και εμφανίζεται πιο συχνά στις γυναίκες παρά στους άνδρες.

Κύρια παρουσιαζόμενα χαρακτηριστικά και σωματικά συμπτώματα…

Ένα από τα χαρακτηριστικά των ΔΣΣ είναι η μεγαλοποίηση της βαρύτητας των συμπτωμάτων από το άτομο, την οποία την συνοδεύει με υπερβολικές και δυσανάλογες σκέψεις, συναισθήματα και συμπεριφορές σχετικά με τα σωματικά συμπτώματα που παρουσιάζει.

Τα άτομα με ΔΣΣ πολύ συχνά εκφράζουν απογοήτευση και θυμό αφού πολλοί ιατροί δεν κατάφεραν να διαγνώσουν και να θεραπεύσουν το πρόβλημά τους ή ότι οι ιατροί δεν παίρνουν σοβαρά τα συμπτώματα που παρουσιάζουν. Έτσι, συχνά απευθύνονται παράλληλα σε ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων. Αυτός είναι ο λόγους που συχνά στα άτομα με ΔΣΣ το ιατρικό ιστορικό είναι πολύ λεπτομερές.

Διαταραχές Σωματικών Συμπτωμάτων (ΔΣΣ)

Σχετικά με τις κοινωνικές τους σχέσεις, τα άτομα συχνά αναμένουν να έχουν ιδική αντιμετώπιση από την οικογένεια και τους φίλους τους, προκαλώντας ένταση τόσο στους ιδίους όσο και στους γύρο τους. Υπάρχει επίσης η πιθανότητα τα άτομα να μην μπορούν να ανταποκριθούν στις διάφορες υποχρεώσεις τους, συμπεριλαμβανομένου τις εργασιακές τους υποχρεώσεις, για το λόγο ότι οι ΔΣΣ συχνά επηρεάζουν την λειτουργικότητα του ατόμου.

Παρόλο που θα υπάρχουν άτομα που τα συμπτώματα τους θα είναι ιατρικώς ανεξήγητα, αυτό δε σημαίνει ότι αυτά τα συμπτώματα δεν υπάρχουν, δεν είναι πραγματικά ή ότι δεν τα βιώνουν. Μερικά από τα συνήθης σωματικά συμπτώματα που μπορεί να παρουσιάσει ένα άτομο με ΔΣΣ περιλαμβάνουν:

Καρδιακά συμπτώματα
  • Δυσκολία στην αναπνοή
  • Αίσθημα παλμών
  • Πόνος στο στήθος
Γαστρεντερικό σύστημα
  • Εμετός
  • Κοιλιακό άλγος
  • Δυσκολία στην κατάποση
  • Ναυτία
  • Φούσκωμα
  • Διάρροια
Ουρογεννητικό σύστημα
  • Πόνος κατά την ούρηση
  • Χαμηλή λίμπιντο
  • Ανικανότητα
  • Δυσμηνόρροια
  • Ακανόνιστη έμμηνος ρύση
  • Μηνορραγία
Μυοσκελετικό σύστημα
  • Ο πόνος στα πόδια ή τα χέρια
  • Πόνος στην πλάτη
  • Πόνος στις αρθρώσεις
Νευρολογικό
  • Πονοκέφαλοι
  • Ζαλάδα
  • Αμνησία
  • Αλλαγές στην όραση
  • Παράλυση ή μυϊκή αδυναμία

Γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία

Αν τα συμπτώματα είναι τόσο σοβαρά  ώστε να προκαλούν έντονο άγχος και προβλήματα στην καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου τότε το άτομο πρέπει να αξιολογηθεί για την διαταραχή σωματικών συμπτωμάτων από κάποιον ειδικό. Η θεραπεία των ΔΣΣ συχνά βασίζεται σε τεχνικές βασισμένες στη γνωσιακή-συμπεριφοριστική προσέγγιση. Οι περισσότερες έχουν ως στόχο τη μείωση των αβάσιμων ανησυχιών του ατόμου σχετικά με την υγεία του, αλλά και των προσπαθειών του να περιορίσει τον κίνδυνο εκδήλωσης της ασθένειας χρησιμοποιώντας ορισμένες συμπεριφορές ασφάλειας (π.χ. συμπεριφορές αποφυγής, αναζήτηση διαβεβαίωσης, επανειλημμένος έλεγχος το σώματος του ατόμου για τυχόν συμπτώματα).

Μαρία Μάρκου
Διδακτορική Φοιτήτρια, Κλινικής Ψυχολογίας

Με την επίσκεψη και την χρήση της ιστοσελίδα http://www.learnincy.com συμφωνείτε και αποδέχεστε τους όρους και τις προϋποθέσεις. Οι οροί και οι προϋποθέσεις τις σελίδας http://www.learnincy.com μπορούν να αλλάξουν ανά πάσα στιγμή χωρίς καμία προειδοποίηση ή ενημέρωση.
Αν σου άρεσε, μοιράσου το με τους φίλους σου