Τα «Ε» είναι φυσικές ή συνθετικές ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα ώστε να διευκολύνουν τη βιομηχανική τους παραγωγή, να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής τους, να βελτιώσουν τη γεύση, το χρώμα και την εμφάνισή τους, ή να ενισχύσουν τη διατροφική τους αξία.Είναι όμως τα «Ε» υγιεινά; Ποια «Ε» μπορούμε να καταναλώσουμε και ποια καθηστώνται επικίνδυνα για τον οργανισμό μας;

«Ε»

Πόσο υγιεινά είναι τα πρόσθετα «Ε» κι αν είναι βλαβερά γιατί προστίθενται στα τρόφιμα που καταναλώνουμε;

Πως χωρίζουμε τα πρόσθετα «Ε»;

Χρωστικές

Τα τρόφιμα κατά τη βιομηχανική τους επεξεργασία χάνουν το αρχικό τους χρώμα με αποτέλεσμα να προστίθενται φυσικές και συνθετικές χρωστικές ουσίες ώστε να φαινονται πιο ελκυστικά στον καταναλωτή. Οι κυριότερες χρωστικές είναι το καραμελόχρωμα (Ε150), που περιέχεται κυρίως σε αναψυκτικά και γλυκά, η ταρτραζίνη (Ε102), που δίνει το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα σε αναψυκτικά, γλυκά και ζελέ, και το β-καροτένιο (Ε160) που περιέχεται κυρίως σε λίπη, έλαια, κατεργασμένο μαλακό τυρί και αναψυκτικά.

«Ε»

Συντηρητικά 

Θεωρούνται από τα πιο «απαραίτητα» πρόσθετα εφόσον παρεμποδίζουν την αλλοίωση των τροφίμων, αυξάνουν το χρόνο ζωής τους και έχουν αντιμικροβιακή δράση. Παρόλα αυτά όμως είναι και από τα πιο ισχυρά τοξικά, γι’ αυτό και η νομοθεσία ορίζει αυστηρά σε ποια τρόφιμα και σε ποιες ποσότητες μπορούν να προστίθενται. Τα κυριότερα είναι το σορβικό οξύ (Ε200) που περιέχεται σε αναψυκτικά, οινοπνευματώδη, τυποποιημένα γλυκά και μαρμελάδες καθώς και το βενζοϊκό οξύ (Ε210) που περιέχεται στα ντρέσινγκ και τη κέτσαπ.

Αντιοξειδωτικά 

Δρουν όπως τα συντηρητικά παρεμποδίζοντας την οξείδωση των τροφίμων. Χρησιμοποιούνται σε λιπαρά τρόφιμα και προστατεύουν τα ωφέλιμα ω-3 λιπαρά οξέα που περιέχονται σ’αυτά. Κυριότερο αντιοξειδωτικό είναι το ασκορβικό οξύ (Ε300) ή η γνωστή μας βιταμίνη C, που χρησιμοποιείται σε χυμούς για την ενίσχυση της διατροφικής τους αξίας, στο αλεύρι ως βελτιωτικό, καθώς και στο κρέας εφόσον βοηθά στη διατήρηση του χρώματός του.

Γλυκαντικά

Είναι ουσίες π.χ. ασπαρτάμη, ζαχαρίνη, σορβιτόλη, μαννιτόλη που αντικαθιστούν πλήρως ή μερικώς τη ζάχαρη σε τρόφιμα με λίγες θερμίδες και χρησιμοποιούνται σε δίαιτες ή σε περιπτώσεις ειδικών διατροφικών αναγκών όπως στους διαβητικούς. Τα γλυκαντικά μπορούν να δώσουν το ίδιο αίσθημα γλυκιάς γεύσης με πολύ λιγότερη ποσότητα σε σύγκριση με τη ζάχαρη και χωρίς να προκαλούν τερηδόνα.

«Ε»

Γαλακτωματοποιητές 

Μαζί με τους σταθεροποιητές και τα πηκτωματογόνα χρησιμοποιούνται σε τρόφιμα όπως οι κρεμώδης γαρνιτούρες και οι σάλτσες για τη διατήρηση της υφής τους. Από τα πιο γνωστά είναι η λεκιθίνη (Ε322) και το κιτρικό νάτριο (Ε331).

Υπόλοιπα πρόσθετα 

Σε αυτά ανήκουν πρόσθετα όπως τα αντιαφριστικά, τα βελτιωτικά αλεύρων, τα ενισχυτικά γεύσης, οι ρυθμιστές οξύτητας, τα διογκωτικά, τα υλικά για γλασάρισμα κ.ά. Χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση της γεύσης των τροφίμων, για τη βελτίωση των ιδιοτήτων τους και για την καλύτερη επεξεργασία τους.

Είναι όμως τα πρόσθετα «Ε» ασφαλή για την υγεία μας;

Στην Ευρώπη η χρήση πρόσθετων ουσιών μπορεί να επιτραπεί μόνο εάν έχει αποδειχθεί ότι είναι ακίνδυνη για την υγεία και εφόσον εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ασφάλειας Τροφίμων μετά από τοξικολογικές δοκιμές, λεπτομερή στοιχεία για την παρατεταμένη χρήση της, την αλληλεπίδρασή της με άλλες ουσίες, την πιθανή δυσανεξία του ανθρώπινου οργανισμού σε αυτήν, καθώς και το όριο της αποδεκτής ημερήσιας δόσης της.

Παρόλα αυτά, ορισμένα πρόσθετα έχει διαπιστωθεί ότι έχουν επιδράσεις στην υγεία μας.

Κατά καιρούς δημοσιεύονται έρευνες με υποψίες ότι πρόσθετα προκαλούν ήπιες αλλά και σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως πονοκεφάλους, εκζέματα, ναυτία, δύσπνοια, αλλεργικές αντιδράσεις ή καρκινογένεση. Παράδειγμα τέτοιων ουσιών είναι οι χρωστικές που περιέχουν άζωτο και μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις σε άτομα με ανάλογη προδιάθεση. Επίσης, ορισμένοι άνθρωποι με ευαισθησία στην ασπαρτάμη μπορεί να παρουσιάσουν ημικρανίες, ναυτία και γαστρεντερικές διαταραχές, ενώ ορισμένα αντιοξειδωτικά (Ε310, Ε320, Ε321) μπορεί να προκαλέσουν εξανθήματα σε αλλεργικά άτομα.

«Ε»

Υπάρχουν πρόσθετα που έχουν αποσυρθεί από τη λίστα των Ε επειδή, βάσει νέων δεδομένων, κρίθηκαν επικίνδυνα.

Σε αυτά ανήκουν η χρωστική ερυθρό του Σουδάν και το κόμμι konjac. Το ερυθρό του Σουδάν περιεχόταν σε καυτά τσίλι και προϊόντα καυτών τσίλι, καθώς και σε ζωοτροφές και αποσύρθηκε ως πιθανή καρκινογόνος ουσία με απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κόμμι konjac περιεχόταν σε ζελέ ζαχαροπλαστικής και σταμάτησε να χρησιμοποιείται με απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαιτίας των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων του, αλλά και λόγω του σχήματος που είχαν οι ζελεδομπουκίτσες οι οποίες προκαλούσαν πνιγμό σε παιδιά και ηλικιωμένους. Αξίζει να σημειωθεί ότι όταν ένα πρόσθετο αποσυρθεί από τη λίστα των εγκεκριμένων Ε, τότε τα προϊόντα που το περιέχουν συνήθως διατίθενται μέχρι εξαντλήσεων των αποθεμάτων.

Μπορούμε να ζήσουμε όμως χωρίς πρόσθετα;

Κάποιοι από μας ναι. Παρόλα αυτά η αλλοίωση των τροφίμων θα μείωνε δραστικά τις προμήθειες τροφίμων, οι άνθρωποι θα νοσούσαν λόγω της έλλειψης βιταμινών και ανόργανων αλάτων και τα τρόφιμα θα κόστιζαν περισσότερο και θα ήταν λιγότερο θρεπτικά. Έτσι, οι περισσότερο άνθρωποι συμφωνούν ότι τα πρόσθετα τροφίμων είναι απαραίτητο και βασικό κομμάτι στη διατροφή μας.

Υπάρχει τρόπος να πείσουμε να παιδιά μας να αποφεύγουν τα πρόσθετα στις τροφές τους;

Συνιστούμε στους γονείς να υπάρχει περισσότερη φαντασία στο σερβίρισμα, να αποφεύγουν τις σύνθετες συνταγές και να διαχωρίζουν τις τροφές στο πιάτο. Συμβουλεύουμε, επίσης, τους γονείς να μην αρνούνται κάποιες λιχουδιές στα παιδιά, αλλά και να μην ενδίδουν σε κάθε τους επιθυμία. Έτσι το σπιτικό φαγητό θα είναι πιο ελκυστικό σε σχέση με τις τυποποιημενες λιχουδιές και τα παιδιά θα οδηγούνται πιο εύκολα σε σωστές διατροφικές συνήθεις.

Με την επίσκεψη και την χρήση της ιστοσελίδα http://www.learnincy.com συμφωνείτε και αποδέχεστε τους όρους και τις προϋποθέσεις. Οι οροί και οι προϋποθέσεις τις σελίδας http://www.learnincy.com μπορούν να αλλάξουν ανά πάσα στιγμή χωρίς καμία προειδοποίηση ή ενημέρωση.
Αν σου άρεσε, μοιράσου το με τους φίλους σου